Stichting Familie Ravelli Nederland

De naam Ravelli

Wij hebben ooit contact gehad met de redactie van een radioprogramma, een soort ‘adres onbekend’. Hier konden we vertellen dat we op zoek waren naar een schilderij van Petrus Antonius Ravelli, een kunstschilder uit de eerste helft van de negentiende eeuw. Deze uitzending leverde geen schilderij op, wel werden we gebeld door een Italiaanse kunstschilder. Behalve wat informatie over de schilderkunst uit dit tijd vertelde hij wat volgens hem de naam Ravelli betekende. Hij verdeelde de naam in drie delen: de laatste letter ‘i’, het midden ‘ell’ en het begin ‘Rav’.

 De ‘i’ in Italiaanse namen verwijst naar de mannelijke meervoud. Zo is het Italiaanse woord voor jongetje ‘bambino’. Het meervoud van ‘bambino’ is ‘bambini’. De vrouwelijke meervoudsvorm in het Italiaans wordt gemaakt door de uitgang ‘a’ te vervangen door ‘e’. ‘bambina’ wordt ‘bambine’. Bijzonder in de Italiaanse taal is dat als er een groepje jongens en meisjes zijn, de mannelijke meervoudsvorm ‘bambini’ gebruikt, ook al zijn er tien meisjes en slechts een jongetje. In de naam Ravelli verwijst de ‘i’ dan ook naar ‘de kinderen van’.

 Het middelste deel van de naam Ravelli ‘ell’  maakt een verkleinwoordje van ‘de kinderen’. ‘Elli’ zou dan verwijzen naar ‘de kindjes van ..’.

 Rav’ tenslotte zou mogelijk verwijzen naar het Latijnse woord Ravus dat grijs betekent. Volgens hem zou de naam Ravelli verwijzen naar De kinderen van de grijsaard.

Het is belangrijk om te weten dat pas in de middeleeuwen de letter ‘v’ in het Latijnse alfabet wordt toegevoegd. Voor die tijd werd alleen de letter ‘u’ gebruikt. Rav kan dus ook Rau zijn!

Of het bovenstaande verhaal klopt, zullen we waarschijnlijk nooit weten. Wel hebben we aanwijzingen dat het in de naam Ravelli gaat om de kinderen van Rau, een familie die in de twaalfde eeuw in Lombardije leefde.

Om dit aan te tonen beschrijf ik in de volgend paragraaf de geschiedenis van de Franse graaf Gerard de Ravel d’ Esclapon. Uit zijn gedocumenteerde stamboom blijkt dat hij afstamt van Antoine Ravelli die in de vijftiende eeuw leefde in Pizza. De familie verhalen vertellen dat deze Antoine afstamt van de familie Rau die in de twaalfde eeuw door de oorlogen tussen keizer Barbarossa en de Lombardisch Liga verscheurd raakte en zich daarna Rovelli of Ravelli noemde.

In de daarop volgende paragraaf presenteer ik enkele gegevens uit een geheel andere hoek. Op de website van cognomix[1] is het mogelijk om een overzicht te krijgen van de plaatsen waar mensen met een bepaalde achternaam wonen. Als je daar de naam Rovelli en Ravelli intypt, dan blijkt deze namen tot op de dag van vandaag vooral voorkomt in Lombardije.

Voordat ik de conclusie trek dat de naam Ravelli zo’n negenhonderd jaar oud is en waarschijnlijk uit Lombardije komt, bespreek ik eerst nog een aantal andere mogelijkheden. 

 Gerard de Ravel d’ Esclapon

In de dictionnaire de la noblesse wordt de genealogie beschreven van het adelijke geslacht Ravelli, ook wel bekend onder de naam de Ravel. Uit officiele stukken zou blijken dat deze familie afstamt van een adelijke familie uit Lombardije met de naam Rau. Na de inname door keizer Frederik Barbarossa van Milaan zou de familie Rau uitgewaaierd zijn over over Italie en zouden zij hun naam hebben veranderd in Ravelli of Rovelli (De la Chenaye-Desbois, 1776, p. 697 – 700).

Frederic werd in 1155 tot koning van Italië gekroond. Een aantal steden accepteerden zijn gezag niet en verenigden zich in de Lombardisch liga. Paus Alexander III steunde deze liga. In 1162 werd Milaan verwoest en werd ‘de bevolking over vier windstreken verdreven ‘ (http://nl.wikipedia.org/wiki/Keizer_Frederik_I_Barbarossa).

We weten natuurlijk niet of de familie Rau in Milaan woonde, maar de geschiedenis in Milaan komt overeen met wat  De la Chenaye-Desbois beschrijft. Deze beschrijft ook dat Italiaanse bronnen melding maken van een tak van de familie Ravelli die naar Pisa vertrok en dat leden van deze familie hier belangrijke posten innamen. De genealogie van de familie de Ravel d’Esclapon die goed gedocumenteerd is begint bij Antoine Ravelli.

In het midden van de veertiende eeuw hielp Antoine Ravelli de koningin van Napels en gravin van de Provence , Johanna I van Napels (De la Chenaye-Desbois, 1776, p. 697 – 700).

Johanna werd uitgehuwelijkt aan Andreas, de broer van de koning van Hongarije. Nog voor haar huwelijk werd deze Andreas vermoord. Een goed jaar later trouwde ze met Lodewijk van Tarente, maar moest ze vluchten naar de Provence. In 1352 kon ze terugkeren naar Napels, maar werd opnieuw weduwe. Ze trouwde daarna met Jacob III van Mallorca en voerde nog jaren oorlog om Sicilie (http://nl.wikipedia.org/wiki/Johanna_I_van_Napels).

Vanwege zijn hulp in de vele oorlogen kreeg Antoine Ravelli van Johanna I de titel van baron en een stuk van de Provence, Esclapon (De la Chenaye-Desbois, 1776, p. 697 – 700). [2]

Toen haar troonopvolger Karel van Durazzo haar liet vermoorden vluchtte Antoine naar de Provence en ging wonen in de vallei van Cotignac. De genealogie die De la Chenaye-Desbois eindigt met Francois-Xavier de Ravel die in 1760 trouwt met Claude le France de Jettonville. In de film ‘La famiglia Ravelli d’ Ollande (Ravelli & Verlaan, 2001) vertelt Gerard de Ravel d’ Esclapon, een van de nazaten van Antoine Ravelli de rest van het verhaal.

Op grond van deze genealogie hebben we dus een sterke aanwijzing dat de naam Ravelli uit Lombardije afkomstig is en mogelijk een relatie heeft met de naam Rau. In de volgende paragraaf laat ik zien dat de namen Rau, Rovelli Ravelli in Italie zeldzaam is en dat de naam Ravelli in onze tijd vooral voorkomt in Lombardije.

De naam Ravelli in Italie

De genealogie van de Ravel d’Esclapon geeft ons sterke aanwijzingen over de oorsprong van de naam Ravelli en komt overeen met het verhaal uit de inleiding, nl. dat de naam afstamt van Rau. Verder leert de genealogie van de Ravel ons dat de naam Rau ook wel veranderde in Rovelli en Ravelli.

In deze paragraaf bespreek ik de verspreiding van de namen Rau, Rovelli en Ravelli in Italie in de 21ste eeuw. Het blijkt dan dat deze namen weinig voorkomen en dat de naam Rovelli en Ravelli vooral voorkomen in Lombardije. Opnieuw een sterke aanwijzing dat onze voorvaderen oorspronkelijk niet uit het Valle Vigezzo kwamen, maar uit Lombardije. Ik sluit deze paragraaf af met enkele opmerkingen over de betekenis van de naam Ravelli.

 

De naam Rau

 

De naam Rau is verspreid over heel Italie, maar komt zeer weinig voor; slechts 110 keer en dan vooral in Sicilie en Sardinie.  In Lombarije en Piemonte resp. 9 en 3 keer (zie figuur 1).

Figuur 1. La distribuzione geografica del cognome RAU in Italia[3]

Sicilia 23 Piemonte 3
Sardegna 19 Calabria 3
Lazio 17 Liguria 3
Abruzzo 12 Campania 1
Lombardije 9 Umbria 1
Toscana 5 Froili V.G. 1
Veneto 4

 

Deze gegevens ondersteunen enigszins het verhaal dat de oude familie Rau zich verspreidde over Italie.

De naam Rovelli

De naam Rovelli komt in Italie meer voor dan de naam Rau, maar is ook zeldzaam. In het begin van de 21ste eeuw vinden we nog geen duizend mensen met deze naam. De meeste wonen in Lombardije en Piemonte (zie figuur 2).

Figuur 2. La distribuzione geografica del cognome Rovelli in Italia[4]

Lombardia 714 Sardegna 6
Piemonte 68 Toscana 6
Emilia-Romagna 62 Puglia 6
Liguria 44 Friuli V.G. 5
Veneto 14 Trentino A.A. 4
Marche 13 Calabria 3
Lazio 12 Campania 3
Sicilia 8 Umbria 1

 

Op grond van deze gegevens zouden we kunnen veronderstellen dat degenen die de naam Rovelli aannamen, zich niet verspreidden over Italie, maar in de buurt van de streek waar hun voorvaderen woonden.

 

De naam Ravelli

Dit is onze naam en daarom het meest interessant. Net als de naam Rovelli is ook de naam Ravelli zeldzaam. Ze komt iets meer dan duizend keer voor, het meeste in Lombardije (zie figuur 3).

 Figuur 2. La distribuzione geografica del cognome Rovelli in Italia[5]

Lombardia 849 Puglia 6
Trentino A.A. 77 Umbria 3
Piemonte 43 Valle d’Aosta 2
Veneto 31 Sardegna 2
Emilia-Romagna 12 Campania 2
Toscana 9 Molise 1
Lazio 7 Basilicata 1
Liguria 7

Samen met de gegevens over de verspreiding van de namen Rau, Rovellie en Ravelli steunen ook deze gegevens het verhaal dat de genealogie van Gerard de Ravel d’Esclapont vertelt. Namelijk dat de naam Ravelli oorspronkelijk uit Lombardije komt. Dat de naam verwant is aan Rau kan niet hieruit niet worden afgeleid. Wel is duidelijk dat de naam Rau vrijwel verdwenen is.

 

De betekenis van de naam

Als we aannemen dat de naam Ravelli verwant is aan de naam Rau, dan kan het interessant zijn om te achterhalen waar deze naam naar verwijst. Helaas kunnen we ook hierover niet het laatste woord zeggen

Volgens Gallini, Mario Sala & Elena Moigraghi (1997)[6]  worden de namen Rao en Rau door elkaar gebruikt en stammen ze af van de Latijnse naam Raulus of Raulandus. Deze naam zou op haar beurt een relatie hebben met de Duitse naam Rodolfo. De naam Rodolfo is opgebouwd uit de woorden: Hroth, hetgeen roem betekent en Wulfa dat wolf betekent. De roemrijke wolf; het heilige dier van de Noorse volken.

Op de website van de Cognomi Italiani komen we drie andere verklaringen van de naam Ravelli tegen: een verwijzing naar de stad Ravello, naar het Latijnse woord voor stroom en naar kool

In de elfde eeuw verzette de bewoners van een streek aan de Almalfische kust zich tegen de Amalfi. Ze verschansten zich op de heuvel Torello. De Amalfi noemden deze plaats Rebello. Deze naam veranderde in Raviello en Ravello. Ravelli zou dan een vervoeging zijn van de naam Ravello. Als dit zou kloppen, dan zou men de meest Ravelli’s in deze streek van Italie verwachten. Dit is echter niet het geval.

De andere  verklaring verwijst naar het Latijnse woord Rivus, dat rivier betekent. Veel meer is hier niet over te vinden.

Tot slot wordt de naam Ravelli ook wel gekoppeld aan het woord Rapa, dat verwijst naar kool of rapen, het voedsel van de armen. http://www.cognomiitaliani.org/cognomi/cognomi0016an.htm

 

Conclusie

Er zijn geen directe aanwijzingen voor de herkomst van de naam Ravelli. Wel weten we dat de naam zeldzaam is.  Twee onafhankelijke bronnen wijzen echter in de richting van Lombardije; de genealogie van de Franse familie de Ravel d’Esclapon en de aantallen Ravelli’s in deze streek.

Over de vraag of de naam Ravelli afstamt van de naam Rau zegt alleen de geschiedenis van de Ravel d’Escalpon iets. Dit deel van het verhaal is echter niet gedocumenteerd. Het is wel weer aardig dat ook de hedendaagse kunstschilder die reageerde op het radioprogramma ook in de richting van Rav = Rau dacht. http://www.cognomix.it/mappe-dei-cognomi-italiani/RAVELLI